موزه پارس شیراز

موزه پارس شیراز

موزه پارس شیراز یکی از مکان‌های دیدنی و تاریخی این شهر است که به عنوان یکی از بناهای متعلق به دوره زندیه به ثبت رسیده است. این موزه در باغ نظر شیراز قرار دارد. در میان این باغ عمارت کلاه فرنگی، که به موزه پارس معروف است بنا شده است.

موزه پارس شیراز
موزه پارس شیراز

در این موزه آثار هنری و نقاشی هنرمندان بزرگی از جمله آقا صادق، میرزا بابا نقاش باشی، و همچنین تابلو نقاشان معاصر مانند صدرالدین شایسته و میرمنصور که شاگردان کمال الملک (هنرمند معروف ایرانی) بودند، وجود دارد. این موزه در نزدیکی ارگ کریم خان زند واقع شده است.

عمارت کلاه فرنگی

عمارت کلاه فرنگی یکی دیگر از بناهایی است که به دستور کریم خان زند ساخته شد. عمارت کلاه فرنگی دارای دو طبقه است و ارتفاع سقف آن به حدود ۸۰/۱۴ متر می‌رسد. در زیر عمارت سکویی با ارتفاع ۳۰/۱ وجود دارد که باعث فاصله گرفتن ساختمان از سطح زمین شده است.

کریم خان زند عمارت کلاه فرنگی را با هدف پذیرایی از مهمان‌های خارجی و برگزاری مراسم‌های رسمی بنا کرد. ساختمان اصلی این عمارت به شکل شش‌ضلعی است و دارای چهار درب ورودی و چهار ارسی است.

عمارت کلاه فرنگی شیراز
عمارت کلاه فرنگی شیراز

از جذابیت‌های این بنای تاریخی، کاشی‌کاری‌ها و آجرکاری‌هایی است که به شکل هنرمندانه استفاده شده‌اند. کاشی‌کاری‌های این ساختمان به شکل قرینه در دو ضلع از عمارت، منظره شکارگاه و در دو ضلع دیگر آن داستان بر تخت نشستن حضرت سلیمان را روایت می‌کنند.

بخش زیادی از دیوارهای خارجی، با کاشی‌کاری‌های هفت رنگ و با رنگ و طرح گل و مرغ تزیین شده‌اند. در بخش بیرونی عمارت کلاه فرنگی، با چهار پلکان سنگی یکپارچه حجاری شده است که باعث ایجاد ارتباط فضای خارجی با فضای داخلی عمارت می‌شود.

در محوطه موزه پارس یا باغ نظر شیراز در دو طرف ساختمان دو حوض وجود دارد که توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب می‌کند. همچنین این باغ شامل راهروهایی بسیار منظم در میان درختان کهن سال است که در کنار آنها نیکمت‌هایی برای استراحت وجود دارند. گفته می‌شود تعدادی از این درختان به عنوان درختان کهن سال به ثبت رسیده‌اند.

فضای داخلی عمارت کلاه فرنگی

فضای داخلی عمارت کلاه فرنگی شامل یک تالار و یک گنبد است و کف آن با سنگ، فرش شده است. همچنین یک حوض سنگی در وسط تالار وجود دارد که جلوه‌ای خاص به این بنا بخشیده است. عمارت کلاه فرهنگی دارای چهار شاه‌نشین است که هر کدام تزئینات بسیار زیبایی دارند. همچنین طاق‌های ساختمان، با گچ‌بری و طراحی گل و مرغ و نقش و نگارهای اسلیمی مزین شده‌اند.

سقف موزه پارس شیراز
سقف موزه پارس شیراز

متاسفانه در دوران حکومت قاجار بخش‌های بسیار زیادی از این تزئینات آسیب جدی دیدند. بعدها با کمک استاد محمدباقر جهانمیری بخش‌هایی از تزئینات عمارت کلاه فرنگی به شکل دوره زندیه بازسازی شد. همچنین در سال ۱۳۴۵ و ۱۳۶۴ هجری شمسی، بخش‌هایی از سقف شاه‌نشین شمالی لایه‌برداری شد و بخش‌های دیگر آن دست نخورده باقی ماند.

مقبره کریم خان زند

از مهم‌ترین بخش‌های عمارت کلاه فرنگی، مقبره کریم خان زند است. سال ۱۱۹۳ هجری قمری بود که بنا به وصیت کریم خان، پیکرش را در بخش شاه‌نشین شرقی به خاک سپردند.

آقامحمدخان قاجار ۱۳ سال پس از درگذشت کریم خان زند، در سال ۱۲۰۶ به دلیل دشمنی بسیار زیادی که نسبت به خاندان زند داشت، استخوان‌های کریم خان را از آرامگاه خود در عمارت کلاه فرنگی، به زیر پلکان کاخ گلستان تهران انتقال داد تا مردم هر روز از روی پیکر کریم خان زند عبور کنند. سپس در زمان حکومت پهلوی اول، استخوان‌های کریم خان زند به مقبره خود در شهر شیراز منتقل شد.

آثار موجود در موزه پارس

برخی از آثاری که در موزه پارس نگهداری می‌شوند شامل:

  • جعبه‌های آرایشی لاکی مربوط به دوره صفویه
  • قرآن دست‌نویس با خط محقق
  • طلسم‌های قدیمی با حروف ابجد متعلق به دوره قاجار
  • کوبه در، متعلق به مسجد جامع عتیق، مربوط به هزاره اول پیش از میلاد
  • قلیان و ظروف نقره قلمزنی شده، متعلق به دوره پهلوی
  • برخی آثار دیگر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *